Transittering av varer

Innholdsfortegnelse

Formålet med transitteringsprosedyren er å gjere grensepasseringa enklare og raskare for næringslivet.

Regelverket for transittering av varer er fastsett i Konvensjonen om en felles transitteringsprosedyre (

Transitteringskonvensjonen

). Du kan berre bruke transitteringsprosedyren når transporten går mellom land som er med i konvensjonen.

Desse landa er med i konvensjonen:

• EU-land:
  • Belgia, Bulgaria, Danmark, Tsjekkia, Estland, Finland, Frankrike, Hellas, Irland, Italia, Latvia, Litauen, Kroatia, Kypros, Luxemburg, Malta, Nederland, Polen, Portugal, Romania, Slovakia, Slovenia, Spania, Sverige, Tyskland, Ungarn og Austerrike.
• Andre land i fellestransitteringa:
  • Island, Noreg, Nord-Makedonia, Serbia, Storbritannia, Sveits inkl. Liechtenstein, Tyrkia, Ukraina, Georgia, Moldova og Montenegro.

Dersom du transporterer varer med bil til, frå eller gjennom andre land som ikkje er med i Transitteringskonvensjonen, kan TIR-ordninga vere eit alternativ.

Noreg er med i transitteringskonvensjonen og har derfor knytt seg til det felles elektroniske systemet NCTS (New Computerised Transit System). Alle som skal transportere varer under ein transitteringsprosedyre, må bruke NCTS.

Les meir om NCTS

Korleis går ei transittering føre seg?

Før ei transittering kan starte, må den hovudansvarlege varsle tollmyndigheitene i

avgangslandet

. Dette blir vanlegvis gjort ved at deklaranten eller den hovudansvarlege sender ei elektronisk melding til tollmyndigheitene i NCTS.

Følgedokumentet, ei utskrift av transitteringsdeklarasjonen i NCTS, må ikkje lenger følge varene. Du kan legge fram transitteringa sitt referansenummer (MRN) elektronisk for tollmyndigheitene. Tolletaten anbefaler likevel at følgedokumentet blir nytta i ein overgangsfase, fram til den nye transitteringsprosedyren fungerer i praksis hos alle avtalepartane.

Ved grensepassering må sjåføren ta kontakt med Tolletaten for å registrere passeringa i NCTS. Ved bruk av Digitoll skjer dette automatisk når varer blir ført inn i Noreg. Grensepasseringar mellom EU-land skal ikkje registrerast.

Når transporten kjem frem til

bestemmelseslandet

, skal innkomsten registrerast i NCTS. Det kan gjerast av tollmyndigheitene eller av ein autorisert mottakar. Varene må tollbehandlast før dei kan bli tatt i bruk.

Den som får løyve av tollmyndigheitene til å transittere varer, blir kalla den hovudansvarlege for prosedyren. Den hovudansvarlege har ansvar for at transporten følger regelverket. Personen eller verksemda kan også bli ansvarleg for å betale toll og avgifter om noko går gale undervegs. 

Den hovudansvarlege må stille garanti. Garantien skal dekke eventuelle tollavgifter som kan oppstå ved avvik under transporten.

Les meir om ansvaret til den hovudansvarlege

Oppstart av ei transittering

Når varer skal transporterast frå Noreg til eit anna land som er avtalepart, må det vere ein hovudansvarleg for transporten. Den hovudansvarlege for prosedyren er ansvarleg for at transitteringa skjer i samsvar med føresegnene i transitteringskonvensjonen. Den hovudansvarlege for prosedyren må fylle ut ein transitteringsdeklarasjon i NCTS før oppstart.

I nokre tilfelle bruker aktørar garantiar frå utanlandske aktørar ved oppstart av transittering. Då er det eigaren av garantien som skal registrerast som hovudansvarleg i rubrikk 13 07 Holder, sjølv om det er ein annan aktør som opprettar transitteringa.

I desse tilfella skal det også bli gitt informasjon om den norske representanten i rubrikk 13 06 Representative.

Dersom organisasjonsnummeret som blir oppgitt i rubrikk 13 07 Holder ikkje er norsk, skal det i rubrikk 13 06 Representative bli registrert opplysningar om den norske aktøren som opprettar deklarasjonen i NCTS. Dette inkluderer organisasjonsnummer og kontaktinformasjon.

Fullt namn, adresse og kontaktinformasjon til eigaren av garantien skal framleis bli registrert i rubrikk 13 07 Holder.

Autoriserte avsendarar og -mottakarar

Mange europeiske transportørar er autoriserte avsendarar eller -mottakarar. Dette er ein forenkla prosedyre. For å få eit slikt løyve må du oppfylle visse vilkår og søke til Tolletaten.

Les korleis du kan få status som autorisert avsendar eller -mottakar

Også verksemder utan slikt løyve og privatpersonar kan bruke transittering. Då må du stille garanti for kvar sending. Garantien kan vere eit kontant depositum eller ein bankgaranti. I nokre land (ikkje i Noreg) kan du kjøpe enkeltgarantiar gjennom ein garantiorganisasjon.

Om du ikkje er ein autorisert avsendar, må du møte opp ved

avgangstollstaden

i opningstida. Då må du legge fram varene og oppgi referansenummeret (MRN) til transitteringa. Dersom deklarasjonen inneheld all nødvendig informasjon, registrerer tollmyndigheitene deklarasjonen med det same og frigir varene for transittering.

Avgangstollstaden vurderer om transporten skal forseglast eller ikkje, og set ein frist for når varene skal leggast fram ved

bestemmelsestollstaden

.

Du må legge fram transitteringa sitt referansenummer (MRN) for tollmyndigheitene ved kvar

transitteringstollstad

for elektronisk registrering av grensepassering.

Sende inn ein transitteringsdeklarasjon før framlegging av varene

Du kan sende inn ein transitteringsdeklarasjon før varene blir lagt fram ved avgangstollstaden. Dersom varene ikkje blir lagt fram innan 30 dagar etter at deklarasjonen er send, blir han rekna som ikkje levert.

Korrigering av transitteringsdeklarasjon

Du kan ikkje korrigere ei transittering som allereie er sendt til Tolletaten. Dersom opplysningane er feil, må du sende inn ei ny transittering med riktige opplysningar.

Deretter må du be Tolletaten om å kansellere den opphavlege transitteringa. Du må grunngi kanselleringa og vise til MRN på den nye transitteringa.

Følgedokumentet

Følgedokumentet er ei utskrift av transitteringsdeklarasjonen i NCTS. Følgedokumentet kan skrivast ut av avgangstollstaden (på førespurnad) eller av den hovudansvarlege når deklarasjonen er frigitt av tollmyndigheitene.

Du treng ikkje lenger å ha med følgedokumentet under transporten. Den hovudansvarlege vel sjølv om dokumentet og varelista skal skrivast ut.

Kopi av følgedokumentet og varelista blir brukt ved driftsstans (nødprosedyre).

Følgedokumentet skal samsvare med malen og innhaldet i bilag A3a til vedlegg IIIa til transitteringskonvensjonen

Vareliste

Vareliste er eit vedlegg til følgedokumentet. Lista er ei utskrift frå NCTS og skal samsvare med malen og innhaldet i bilaga A5a og A6a til vedlegg IIIa til transitteringskonvensjonen.

Kva status har vara

Når du startar ei transittering, må du oppgi kva status varene har.

Vara kan ha

• Status T2: varene har tollstatus som EU-varer (EU-status).
• Status T1: varene har ikkje tollstatus som EU-varer (ikke EU-status).

T2 betyr at varene er i fri sirkulasjon innanfor EU. Det kan enten vere fordi dei er produserte i EU, eller fordi dei er fortolla inn i EU. Statusen seier ikkje kvar vara kjem frå, men kva tollstatus ho har.

Ved import til Noreg har det som regel ikkje betydning om varene har status T1 eller T2. Krava til deklarering og avgifter er dei same.

Ved eksport frå Noreg vil varene i dei fleste tilfelle ha status T1.

Viss ei sending inneheld både T1- og T2-varer (blanda sending), skal du oppgi kode T i rubrikk 1.

Kriterium for å starte T2 i Noreg

I nokre tilfelle kan du starte ei T2-transittering i Noreg.

Du kan berre gjere det når:

• Varene har kome til Noreg som ei T2-transittering.
• Varene har vore under Tolletaten sin kontroll (for eksempel på tollager eller utstilling).
• Varene er ikkje endra, bortsett frå det som er nødvendig for å bevare dei eller dele opp sendinga.

Når du opprettar ein ny T2-deklarasjon, må du:

• Vise til den opphavlege T2-deklarasjonen.
• Ta med alle spesielle påteikningar, for eksempel “EXPORT” frå den inngående transitteringsdeklarasjonen.

Gjenutførsel frå tollager må skje innan fem år. Det er unntak for varer i kapittel 1-24 i tolltariffen, då er fristen seks månader.

Du kan berre bruke T2-transittering ved gjenutførsel av ufortolla varer frå tollager, eller for varer som har vore innført midlertidig. Det betyr at du ikkje kan bruke T2 for varer som er importert frå EU, fortolla i Noreg og deretter levert til mottakar.

Tidsfrist

Avgangstollstaden set ein frist når varene skal leggast frem ved bestemmelsestollstaden. Fristen blir fastsett ut frå reiseruta og opplysningane den hovudansvarlege har gitt.

Sjå artikkel 34 til vedlegg I til transitteringskonvensjon

Forsegling

Som hovudregel skal varene forseglast ved transittering. Dette blir gjort av tollmyndigheitene eller ein autorisert avsendar.

I nokre tilfelle er det ikkje nødvendig å forsegle varene. Det gjeld når varebeskrivinga er så tydeleg at typen og mengda til vara kan identifiserast.

Når lasterommet blir forsegla, kontrollerer tollmyndigheitene om transportmiddelet er godkjent eller eigna for forsegling. Om det ikkje er mogleg, kan dei forsegle kvart enkelt kolli i staden.

Autoriserte avsendarar kan få løyve til å setje på spesielle, godkjende forseglingar.

Sjå artiklane 36-39 til vedlegg I til transitteringskonvensjon

Kansellering av ei transittering

Det er avgangstollstaden som kan kansellere ei transittering. Kansellering kan skje frå referansenummeret (MRN) er tildelt og fram til transporten startar.

Som deklarant kan du be om kansellering ved å sende ei elektronisk melding (IE014) i NCTS.

Avgangstollstadan sender deretter ei melding (IE009) til deg med svar på om transitteringa blir kansellert eller ikkje.

Viss varene allereie er frigitt for transittering, sender avgangstollstadan også ei kanselleringsmelding (IE010) til bestemmelsestollstaden.

Grensepassering

Transportøren må oppgi transitteringa sin MRN ved kvar transitteringstollstad for å registrere grensepassering i NCTS.

Du treng berre å registrere grensepassering når du kjem inn i eit nytt land som er med i ordninga. Det er ikkje krav om registrering ved grensepassering mellom EU-land.

Dersom transporten går ut av eit land om er med i avtalen, gjennom eit land som ikkje er med i ordninga (

tredjeland

) og deretter inn i eit nytt land som er med i avtalen, skal grensepasseringa også registrerast ved utpasseringstollstaden.

Transitteringa sitt referansenummer (MRN) kan leggast fram elektronisk ved kvar tollstad.

Hendingar undervegs

Om varer skal lastast om til eit anna køyretøy, må du ha løyve frå tollmyndigheitene i landet der det skjer.

I nokre tilfelle kan tollmyndigheitene gi løyve til omlasting utan deira tilsyn.

Nokre transportørar er haldne unna kravet om å legge fram varene for tollmyndigheitene (sjå artikkel 44(2) i vedlegg I). I slike tilfelle registrerer tollmyndigheitene hendinga i NCTS.

Du kan berre laste om dersom alle varene i transitteringsdeklarasjonen blir flytta til eitt nytt kjøretøy. Om lasta blir delt på fleire køyretøy, må du avslutte den opphavlege transitteringa og opprette ein ny deklarasjon.

Endring av bestemmelsestollstad

Du kan fullføre transitteringa ved ein annan tollstad enn det som er oppgitt i transitteringsdeklarasjonen. Dette blir då ny bestemmelsestollstad.

Dersom den nye bestemmelsestollstaden ligg i ein annan avtalepart enn den planlagde, må du be avgangstollstaden om ei «forventa ankomstmelding».

Fullføring av ei transittering

Du må legge fram transitteringa sitt referansenummer (MRN) ved bestemmelsestollstaden innan tidsfristen som er oppgitt i deklarasjonen.

Bestemmelsestollstaden sender deretter meldingane

ankomstbekrefting

og kontrollresultat (IE006 og IE018) til avgangslandet. Når desse meldingane er mottekne, kan transitteringa avsluttast.

Du kan normalt vise MRN elektronisk. Om det ikkje er mogleg, kan du bruke følgedokument og vareliste på papir.

Dersom fristen for å avslutte transitteringa ikkje er utgått, skal du avslutte henne, ikkje bruke etterdeklarering. Du kan sjølv avslutte transitteringa dersom:

• Fristen ikkje har gått ut.
• Sendinga er deklarert ved grensa.
• Det ikkje er behov for at Tolletaten gjer avslutninga.

Ankomstbevis

Bestemmelsestollstaden eller ein autorisert mottakar skal skrive ut eit

ankomstbevis

til den som legg fram varene og MRN.

Ankomstbeviset blir skrive ut på ein eigen blankett (TC 11).

Ver merksam på at ankomstbeviset ikkje er ei bekrefting på at transitteringa er fullført.

Kva skjer dersom transitteringa ikkje kjem fram?

Prosedyrar for etterlysing

Bestemmelsestollstaden skal sende ankomstbekrefting (IE006) til tollmyndigheitene i avgangslandet innan fristen som er oppgitt i deklarasjonen.

Når ankomstbekreftinga er motteken, skal tollmyndigheitene i avgangslandet få melding om kontrollresultat (IE018) innan seks dagar.

Dersom vara ikkje er meldt komen innan den fastsette fristen, startar tollmyndigheitene i avgangslandet etterlysing. Dette skjer seinast sju dagar etter at fristen for å legge frem varene har gått ut.

Den hovudansvarlege og bestemmelsestollstaden må svare på førespurnaden frå avgangstollstadan innan 28 dagar.

Dersom etterlysinga viser at transitteringa er korrekt fullført, avsluttar tollmyndigheitene i avgangslandet saka. Den hovudansvarlege og eventuelle myndigheiter som har starta innkreving av avgifter, får beskjed.

Varslingsfristar overfor garantist

Viss ei transittering ikkje blir korrekt avslutta, må tollmyndigheitene informere garantisten innan ni månader etter fristen for å leggje fram varene ved bestemmelsestollstaden.

Innan tre år etter at transitteringsdeklarasjonen vart godkjent, skal garantisten også få beskjed om at det kan bli aktuelt å krevje toll og avgifter. Tollmyndigheitene må oppgi referansenummer og dato for deklarasjon, namn på avgangstollstaden, namn på den hovudansvarlege og det aktuelle beløpet.

Dersom tollmyndigheitene ikkje overheld desse fristane, fell ansvaret til garantisten bort.

Alternativt bevis

Dersom tollmyndigheitene i avgangslandet ikkje får ankomstbekrefting og kontrollresultat, kan den hovudansvarlege legge fram alternativt bevis på at transitteringa er fullført.

Alternativt bevis kan vere:

• Eit dokument frå tollmyndigheitene i bestemmelseslandet som identifiserer varene og stadfestar at dei er lagt fram.
• Eit tolldokument fra eit tredjeland som viser at varene er fortolla.
• Eit dokument fra eit tredjeland, stempla av tollmyndigheitene, som stadfestar at varene er i fri sirkulasjon der.

Dokumentasjonen må vere stadfesta av tollmyndigheitene i bestemmelseslandet eller i det aktuelle tredjelandet.

Sjå artikkel 51 til vedlegg I til transitteringskonvensjon